راز جـــان

مدتی بود که به روستا رفته بودم، و در تدارک برنامه هایی برای بازگشت از کربلای پدر و مادر بزرگ و پدر و مادر خودم و چند نفری دیگر، بودیم که توفیق دست داد در کنار پسر عمه ام، به مناطق عشایرنشین هم سری بزنیم.

سوار نیسان که بودیم و از میان جمعیت غیور قشقایی ها عبور می کردیم، محمد نواری را از داشبورد ماشین بیرون آورد و روی ضبط گذاشت. یک ارکستر بزرگ با سازهای ایرانی از قبیل تار و کمانچه و سنتور و نی و تنبک و دایره و دهل و ... شروع به نواختن کرد. گروه یه خوبی نغماغت محلی قشقایی منطقه را می نواختند، و یک خواننده با تن صدای عالی و حجم صدای بالا که از پس صدای ارکستر بر بیاید، شروع به خواندن کرد. از هر هزار کلمه کی دو تا را می فهمیدم مثل خنجر و سینه ولی مهم نبود، این موسیقی آنقدر زیبا و تاثیر گذار بود که بدون اینکه معنی شعررا هم بفهمی هم زیبا است.

بعد از اجرای چند تصنیف، نوبت به تکنوازی ساز کمانچه رسید. نزدیک به بیست دقیهق تکنوازی کمانچه نه تنها مرا خسته نکرد، بلکه مثل این است که خاطرات زندگی ام  دارد جلویم مرور می شود، تمام خستگی های من از جلوی چشمم پرید.

کمانچه را بسیار خوب می شناخت و می نواخت. نوار را از محمد گرفتم تا نزد استاد گلستانی ببرم و با استاد بار دیگر کمانچه را بشنوم.

هنوز هم صدای کمانچه اش در گوشم است که در مایه دشتی قیامتی برپا کرده بود.

ارکستر ملی ایران به رهبری «فرهاد فخرالدینی» برای اجرای کنسرت در شیراز، به این شهر می رود.

رهبر ٧١ ساله ارکستر ملی قرار است به خوانندگی «سالار عقیلی» روزهای ٢٥ و ٢٦ تیر در باغ عفیف آباد شیراز، آثاری از موسیقی ملی ایران را به اجرا درآورد.

ارکستر ملی ایران شهریور سال گذشته قرار بود نخستین اجرای خود را در خارج از تهران و تبریز برگزار کند، اما به دلیل ارتحال آیت  الله بنی فضل نماینده مردم آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان، این اجرا لغو شده بود.پیش از اجرای شیراز، روزهای ٥، ٦ و ٧ تیر ٨٧ این ارکستر دومین برنامه خود را در سال ٨٧ و با خوانندگی «سالار عقیلی» در تالار وحدت اجرا می کند.[ایران فستیوال]

---

سالار عقیلی خواننده ای جوان و دانش‌ آموخته هنرستان موسیقی سوره و نیز دارای مدرک کارشناسی در رشته‌ی بازیگری تئاتر است . وی همسر نوازنده پیانو خانم حریر شریعت زاده است که از شاگردان استاد جواد معروفی بوده است . او خواننده‌ ثابت اركستر موسيقى ملى ايران است و سابقه‌ی کار با گروه دستان و ارشد تهماسبى را دارد .[محمد جابر صفایی]

 بعد از اینکه همراه با پسرخاله ام، علی منزل استاد گلستانی رفتم، قرار شده بود که هنرجویان ایشان، پیش درامد ماهور و قطعه ضربی و چهارمضراب ماهور از کتاب ذوالفنون را کار کنند، من هم که سازم را همراه نبرده بودم، استاد سازشان را به من دادند و با آن، از روی کتاب چون، درسها را تا حالا نزده بودم، شروع به نواختن کردم. هنرجوها، بهترینشان، حداکثر دو سال ساز زده بود، استاد با این کارش می خواست، هم تکنیک و هم درک عمیق هنرجوها را افزایش دهد.

قرار شد که از این هفته همه هنرجویان تازه کار ایشان بروند و این سه چهار درس به اضافه تصنیف مرغ سحر را خوب کار کند و چهار شنبه و بعد از آن در یکشنبه ها در اموزشگاه گروه نوازی کنند.

با اینکه خیلی تمایل نداشتم بروم، چون استاد فرموده بودند بیا، من هم قبول کردم.

استاد فرمودند برای اینکه ریتم و حالت اجرای بچه ها خراب نشودف تو هم بیا و کنار انها ساز بزن؛ خوب وقتی خود استاد در کنار هفت هشت نفری که سه تار می زند، می اند و کممانچه می نوازند و می خوانند، من هم از خدایم بود که بروم.

روز چهارشنبه با یکی از شاگردهای خیلی قدیمی تر استاد، به آموزشگاه رفتیم، استاد و بچه ها مشغول تمرین بودند، من سه تار و آن رفیق قدیمی هم بم تار می زدیم.

روی هم رفته، هشت نفری بودیم، دو تا بانو و سه تا هم آقا. یکی از اقایون خیلی آقا بود، حدود دخ سالش بود ولی نسبت به سنش خیلی خوب سه تار می زد. دختر خانم هم هم بد نبودند ولی ...

بعد از حدود دو ساعت تمرین، بچه ها رفتند و استاد و همان رفیق قدیمی و من ماندیم. استاد یک تصنیف جدید هم به ما گفتند که تمرین کنید و مقداری هم اواز با سه تار برایمان اجرا نمودند که خیلی زیبا بود.

جلسه بعدی یکشنبه، ساعت ۱۹ آموزشگاه چاووش

یکی از خوش ترین و فرح بخش ترین تجربه های من آواز هایی است که در کوچه و خیابان می خوانم.

آوازهای جاده ای هرچند فالش و خاج اند ولی خودشان از دل برخواسته اند. کسی تو را مجبور نمی کند آن آواز را زمزمه کنی. اگر خارج و فالش هم بخوانی احتمالا کسی نمی شنود؛ اگر شنید هم که نمی تواند کاری بکند، چه کار می تواند بکند به جز اینکه زیر چشمی به شما نگاه کند و با یک اخم خیلی کوچولو از کنار شما عبور کند.

در آوازهای جاده ای شما هر دستگاهی که در آن لحظه به روح و روحیه و فطرت شما نزدیک باشد را می توانید بخوانید.

یکی از بهترین گوشه و تصنیف هایی که من می خو.اندم و راستش را بخواهید می خوانم، همین آواز مشهور شبی که اواز توش نیدم در همایون واز بهترین اجراهای استاد حسین قوامی است. اصلا این را بگویم که آواز همایون بسیار مناسب برای حالات شاد و حزین در کوچه و خیابان است.

همچنین دو خوانی یا همخوانی شوشتری محمدرضا و همایون شجریان هم بسیار اواز مناسبی برای جاده خوانی بود.

برای دانلود لطفا به اینجا ( پری کجایی) و اینجا (هم آوازی شوشتری) بروید.

سه تار نیز یکی از بهترین سازهایی است که همیشه با شما است و هیچ آداب و ترتیبی نمی خواهد. نه که نمی خواهدها نه، می خواهد اما اگر با روح تو سازت یکی شده باشد، آنگاه نمی خواهد.

خدا را شکر که موقعیت پیش آمد که بالاخره، یکی-دو تا از فایل های استاد گلستانی را در وبلاگم قرار دهم.

^{در ابتدا لازم است که چند نکته را به شما یاد آور شوم:}

۱- هیچ کدام از فایل ها، اجرایی نیستند که با دستگاه های استودیویی و یا سیستم های خوب صوتی ضبط شده باشند، بلکه تنها با ضبط صوت معمولی و یا با تلفن همراه ضبط شده اند و در همین حد برای شنیدن و تمرین شاگرد، خوب است.

۲- حتماً بعد از شنیدن نظرتان را برایم بنویسید.

۳- یکی از فایلها، اجرای یک تصنیف زیبای بسیار قدیمی است که استاد گلستانی آن را به شیوه "میخانه"ها و "خانقاه"ها خوانده اند. که برای من که بسیار دلنشین و هزار البته آموزنده بوده است. این تصنیف در ابوعطا است که استاد هم سه تار نواخته اند و هم آواز خوانده اند.

۴- تصنیف ز چه ای زیبا که مرکب خوانی در همایون و منصوری ("درآمد اوج چهارگاه") است، تنها آواز آن را خوانده اند. برای یک هنرجوی مبتدی این تصنیف بسیار سخت است و از چندین جهت باید دارای قابلیت های بالایی باشد. برای این که به حرفم پی ببرید حتما آن را حفظ کنید و بخوانید، اگر نتوانستید، ناراحت نشوید، به من خبر دهید تا فوت و فن کار را به شما بگویم. این تصنیف به صورت ناقص ضبط شده است ولی متن تمام شعر اجرا شده است (با توجه به تکرارها). البته مهم ترین بیت ها از لحاظ فنی شش بیت اول و بیت آخر و زیباترین آنها هم فکر می کنم بیت پنجم و ششم باشد.

۶- برای دانلود فایلها، بر روی نام هر فایل رفته، کلیک سمت راست کنید و گزینه save target as را انتخاب کنید.

^{زچه ای زیبا ...}

^{تصنیف خانقاهانه}